دشت حر: شورای فتوای روحانیت شهرستان ثلاث باباجانی در مورد زکات فطر (سر فطره یا فطریه) بیانیه ای صادر کرد.

به گزارش دشت حر ، متن این بیانیه به شرح ذیل است:

 

به آن جهت آن را زکات فطر نام نهاده اند که بوسیله فطر واجب می شود و زکات بدن است چون نفس انسان را از چرک بدگوئی و بخل پاک و مهذب می نماید و عمل خیرش را رشد و فزونی می بخشد.

دلیل وجوب آن روایت شیخین از ابن عمر  است که گفت:«فَرَضَ رَسُولُ اللهِ r زَکاهَ الفِطرِ مِن رَمَضانَ عَلَی النَّاسِ صاعاً مِن تَمْـرٍ أَو صَاعاً مِن شَعِیرٍ عَلی کُلِّ حُرٍّ أَو عَبْدٍ ذَکَرٍ أَو أُنْثی صَغِیرٍ أَو کَبِیْـرٍ مِنَ الْـمُسْلِمینَ».

«پیامبر  زکات فطر را در رمضان بر مردم واجب کرد و آن را یک صاع (۲۱۷۶ گرم) از خرما یا گندم یا جویاهرقوتی که غالب باشد برای هر نفر از انسان مسلمان خواه آزاد یا عبد،مذکر یا مونث، بزرگ یا کوچک تعیین نمود».

 

برای وجوب زکات فطر شرایط زیر لازم است:

 

اول: مسلمان بودن چون پیامبر گفت: «….. از مسلمانان» پس زکات فطر برکافر واجب نیست.

دوم: غروب خورشید شب عید (اول شب شوال) چون وقت فطر رمضان از آن موقع آغاز می شود. برخی گفته اند: با طلوع فجر اولین روز شوال روز عید واجب می شود چون زکات فطر عبادت و تقرّبی است متعلق به عید پس مقدم بر آن نمی شود، مانند قربانی که مقدم بر عید اضحی نمی شود.

سوم: فراخ دستی به اندازه ای که زاید بر قوت روزانه خود و کسانی باشد که نفقه آنها بر عهده او است یا هزینه حیواناتی که به عهده او است، پس بر معسر و تنگدست واجب نیست و معسر کسی است که چنین قدرتی نداشته باشد یعنی باید مقداری که برای زکات فطر می پردازد زاید بر هزینه شب و روز عید باشد.

 

هر کس باید زکات فطریه خود و کسانی را که نفقه شان بر عهده او است و مسلمانند بپردازد، مانند زن و فرزند کوچک و فرزندان بزرگ عاجز از کسب و پدر و مادر فقیر و خادم و خدمتگزاری که در برابر هزینه زندگی خدمتش می کند اما خدمتگزاری که در برابر مزد خدمت می کند زکاتش بر اربابش لازم نیست و باید به جای بنده اش نیز زکات فطریه بپردازد چون در حدیث ابن عمر آمده است: «پیامبر(ص) دستور داد که هر کس زکات فطریه کوچک و بزرگ و آزاد و عبد از جمله کسانی که نفقه شان بر عهده اوست را بپردازد».

به روایت مسلم و دیگران اما کافری که نفقه اش بر فرد واجب است مانند خویشاوند و همسر و بنده و کنیز نفقه شان واجب است، ولی پرداخت زکات فطریه شان واجب نیست آنچه که در زکات فطریه واجب است یک صاع (۲۱۷۶ گرم) از غالب قوت بلد و منطقه است برای هر نفر.

به دلیل همان حدیث ابن عمر که گذشت هر چیزی که در زکات آن عشر  واجب شود از محصولات زراعی و میوه ها می توان به عنوان زکات فطریه به مستحقان داد و پنیر هم کفایت می کند. چون درباره آن حدیث آمده است، البته برای کسی که پنیر قوت او باشد و گرنه کفایت نمیکند. چیزی که به عنوان زکات فطریه داده می شود نباید عیبی داشته باشد و باید دانه و حبوبات باشد که در نص از آن سخن رفته است و پرداخت قیمت حبوبات و اجناس فوق کفایت نمی کند و باید از غالب قوت بلد باشد چون فقیران هر منطقه مشتاق غالب قوت بلدند، و یک صاع یا پیمانه مصری یک چهارم پیمانه است پس یک کیل مصری برای چهار نفر کفایت می کند (۸۷۰۴ گرم).

برخی گفته اند: پرداخت قیمت اجناس زکات نیز اگر برای فقیر سودمند باشد کفایت می کند، چون معاذبن جبل  به اهل یمن گفت: می توانید به جای زکات لباس تازه یا کهنه برایم بیاورید که به جای جو و ذرت می پذیرم، چون آن برای شما آسانتر است و برای یاران پیامبر نیز بهتر است، و برای فقرای مدینه نیز نیکوتر است. این که گفته است: به جای جو و ذرت، دلیل است بر این که پرداخت قیمت جایز است چنانچه سودمندتر باشد.

درست نیست که شخص زکات فطریه را به پدران و مادران یا فرزندان خود بدهد چون اینان اگر فقیر باشند نفقه شان بر زکات دهنده واجب است و هرکس که نفقه اش بر او واجب باشد جایز نیست زکات فطریه خود را به او بدهد لیکن به قول مالک پرداخت زکات فطریه به جد و نوه که محتاج باشند جایز است و پرداخت زکات فطریه برادران و عموها و دایی ها و فرزندانشان از ذوی الأرحام به نام فقراء و مساکین جایز است.

انتقال زکات فطریه به جای دیگر جایز نیست چون پیامبر (ص)گفته است:«تُؤخَذُ مِن أَغْنِیائِهِم وَتُصْرَفُ إلی فُقَرائِـهِم». (حدیث نبوی) «از بی نیازانشان گرفته و برای نیازمندانشان صرف می شود».

برخی گفته اند: این انتقال درست است چون معاذ به مردم یمن گفت: «این برای شما آسان تر و برای یاران پیامبر  و ساکنین مدینه بهتر است». که در فصل مصارف زکات از آن سخن گفته شده است . هرگاه فقیری بدهی داشت و طلبکار به وی گفت: آن را به تو بخشیدم به جای زکات فطریه ام، بنا به قول صحیح کفایت نمی کند مگر اینکه آن را قبض کند و بعد به وی دهد. چون پیامبر (ص) فرمود: «أغنُوهُمْ عَنِ السُّؤالِ فِی هَذَا الیَومِ» (حدیث نبوی) «فقیران را در این روز عید از گدائی و سوال بی نیاز کنید.

لیکن اگردین و بدهی به صورت امانت باشد اشکال ندار . دبه تاخیر انداختن فطریه ازروزعید حرام است مگر این که عذری در میان باشد، مانند این که فرد مستحق یافت نشود یا مستحق را یافته و برای وصول به وی مانع پیش آمده باشد یا امثال آن، و بهترین وقت برای پرداخت آن بعد از فجر روز عید و پیش از خروج مردم برای نماز عید است، چون ابن عمر ب گفت: بهترین وقت ثواب و پاداش آن پیش از خروج مردم برای نماز است. این روایت مورد اتفاق اصحاب صحاح است و همگی اتفاق دارند بر این که یک روز یا دو روز پیش از عید نیز جایز است و ابوحنیفه گفته است: پیش از رمضان هم جایز است.

تاریخ انتشار مطلب:1396/03/14 - 20:04


پربيننده ترين ها

کانال تلگرام دشت حر کمک به کودکان سرطانی تابناك وب تابناك وب تابناك وب تابناك وب تابناك وب